Wolne Forum Gdańsk
Forum miłośników Gdańska i Pomorza

Historia - Mewi Szaniec (Möwenschanze)

fritzek - 2009-03-05, 16:41
Temat postu: Mewi Szaniec (Möwenschanze)
Przeklejam tekst z mojego bloga. I jako, że ostatnio temat fortyfikacji jest mocno ożywiony, to poproszę speców o korektę i podzielenie się ciekawostkami dotyczącymi Mewiego Szańca. Z góry dziękuję :-)

Cytat:
Mewi Szaniec (Möwenschanze) jest położony u nasady półwyspu Westerplatte, pomiędzy Westerplatte i Wisłoujściem, na dawnym ujściu Wisły do Bałtyku. Od strony wody odbija się w Zakręcie Pięciu Gwizdków będącym stykiem Martwej Wisły i kanału portowego.

Szaniec był jednym z elementów systemu fortyfikacji broniących dostępu do Gdańska od strony morza. Pierwotnie wybudowany przez Francuzów w pocz. XIX w. został zniszczony w 1826 r. przez powódź na Wiśle. Na jego miejscu Prusacy w połowie XIX w. wybudowali zespół fortyfikacji obronnych, którego jeden z elementów przetrwał do dnia dzisiejszego. W połowie lat '70 XIX w. Mewi Szaniec zmienił swoją funkcję. Został przebudowany na baterię artylerii nabrzeżnej z trzema stanowiskami ciężkich dział kalibru 210 mm. W 1912 roku przestał pełnić funkcje militarne i zaczął być wykorzystywany w celach portowych.

We wrześniu 1939 r. po kapitulacji Westerplatte Mewi Szaniec stał się pierwszym obozem jenieckim dla polskich żołnierzy. Wcześniej z jego rejonu żołnierze niemieccy nacierali na polską Wojskową Składnicę Tranzytową.

Po zakończeniu II Wojny Światowej szaniec przeszedł na własność Urzędu Morskiego w Gdyni. W chwili obecnej obiekt jest zamknięty i nie użytkowany. Od marca 2008 r. trwa procedura wpisywania Mewiego Szańca do wojewódzkiego rejestru zabytków. Budowla stanie się oficjalnie zabytkiem w ciągu kilku najbliższych miesięcy. W przyszłości będzie pełniła funkcje muzealne, prawdopodobnie jako element Muzeum II Wojny Światowej lub Muzeum Pola Bitwy Westerplatte.

źródło ;-)

Kuglow - 2009-03-05, 19:05

:brawo: Super fotki!!!Muszę się tam kiedyś wybrać. :flaga:
Remington - 2009-03-05, 19:28

Kiedyś byłem w środku, jak teren użytkowała jakaś firma, czy cuś. Zwróciły uwagę bardzo dobrze zachowane stanowiska artyleryjskie. Niestety fotek nie mam. Podobno na terenie szańca znajdowano polskie orzełki po jeńcach z 1939r.
Kuglow - 2009-03-05, 19:41

Remington napisał/a:
Podobno na terenie szańca znajdowano polskie orzełki po jeńcach z 1939r.
To tym bardziej muszę się wybrać :hihi: :mrgreen:
fritzek - 2009-03-05, 19:41

Jeszcze jedno zdjęcie zrobione przez wizjer bramy:
Henio - 2009-03-05, 20:23

Kuglow napisał/a:
Remington napisał/a:
Podobno na terenie szańca znajdowano polskie orzełki po jeńcach z 1939r.
To tym bardziej muszę się wybrać :hihi: :mrgreen:

Mam tam pewne znajomości to i o wejściówkę będzie łatwo. :-)

Krzysztof - 2009-03-05, 20:39

Czy Mewi Szaniec powstał w miejscu Mewiej Karczmy :?:
fritzek - 2009-03-05, 20:45

Henio napisał/a:

Mam tam pewne znajomości to i o wejściówkę będzie łatwo. :-)

Henio, to poproszę o wiadomość na PW. Albo zapukać trzy razy w żaluzję ;-)

Pumeks - 2009-03-05, 22:14

fritzek napisał/a:
wybudowany przez Francuzów w pocz. XIX w. został zniszczony w 1826 r. przez powódź na Wiśle

O ile wiem, ta powódź była w 1829 r. - chyba, że znalazłaś jakieś nowe materiały?

Krzysztof napisał/a:
Czy Mewi Szaniec powstał w miejscu Mewiej Karczmy

Ten pierwszy, francuski w formie kolistej reduty, najwyraźniej tak. Pruski obiekt w formie pięciobocznej lunety był chyba już troszkę dalej na północ. Postaram się odnaleźć i wrzucić odpowiednie fragmenty map żeby to zademonstrować.

A tak wyglądał Szaniec Mewi od strony ulicy (czyli od dawnej strony bojowej lewego czoła :-P ) w kwietniu 2007 r. Widać tu tył ceglanej redity z 1846 r. (od przodu - na zdjęciu mewi5.JPG w poście Fritzek), a na lewo od niej, w cieniu i częściowo zasłonięte brzózką, murowano-betonowe schrony i stanowiska armat kalibru 210 mm z ok. 1876 r.

Kuglow - 2009-03-05, 22:32

fritzek napisał/a:
Henio napisał/a:

Mam tam pewne znajomości to i o wejściówkę będzie łatwo. :-)

Henio, to poproszę o wiadomość na PW. Albo zapukać trzy razy w żaluzję ;-)
To dajcie mi proszę drodzy mieszkańcy dzielnicy Neufahrwasser ( lub Nowy Port jak kto woli) jakiś znak,cobym z dalekiej dziczy marienburgskiej zdążył przylecieć. :flaga:
Pumeks - 2009-03-06, 12:26
Temat postu: Re: Mewi Szaniec (Möwenschanze)
fritzek napisał/a:
We wrześniu 1939 r. po kapitulacji Westerplatte Mewi Szaniec stał się pierwszym obozem jenieckim dla polskich żołnierzy.



Źródło: zdjęcie Foto-Sönnke z kolekcji Bartosza Lewandowskiego

fritzek - 2009-03-06, 12:50

Pumeks napisał/a:
fritzek napisał/a:
wybudowany przez Francuzów w pocz. XIX w. został zniszczony w 1826 r. przez powódź na Wiśle

O ile wiem, ta powódź była w 1829 r. - chyba, że znalazłaś jakieś nowe materiały?

Oczywiście powinno być 1829 r. Mój błąd. Dzięki :-)

Henio - 2009-03-07, 16:45

Kuglow napisał/a:
fritzek napisał/a:
Henio napisał/a:

Mam tam pewne znajomości to i o wejściówkę będzie łatwo. :-)

Henio, to poproszę o wiadomość na PW. Albo zapukać trzy razy w żaluzję ;-)
To dajcie mi proszę drodzy mieszkańcy dzielnicy Neufahrwasser ( lub Nowy Port jak kto woli) jakiś znak,cobym z dalekiej dziczy marienburgskiej zdążył przylecieć. :flaga:

Pojawił się mały problem , bo od 01-03-'09 nie pływa Bożena na Zakręcie Pięciu Gwizdków i w soboty i niedziele Prom Wisłoujście ma "wolne " i skazani jesteśmy na przejazd dookoła :-(

fritzek - 2009-03-07, 17:12

Henio napisał/a:

Pojawił się mały problem , bo od 01-03-'09 nie pływa Bożena na Zakręcie Pięciu Gwizdków i w soboty i niedziele Prom Wisłoujście ma "wolne " i skazani jesteśmy na przejazd dookoła :-(

Ojjj... i nie będzie już pływała? Czy to tylko jakaś doraźna przerwa?

Henio - 2009-03-07, 17:45

fritzek napisał/a:

Ojjj... i nie będzie już pływała? Czy to tylko jakaś doraźna przerwa?

WUŻ doszedł do wniosku , że to im się nie opłaca i niestety smutna ekonomia.

Pumeks - 2009-03-08, 22:56

Krzysztof napisał/a:
Czy Mewi Szaniec powstał w miejscu Mewiej Karczmy :?:

Przejrzałem parę mapek. Pierwsza, z 1813 r., niezbyt dokładna, ale pokazuje mniej więcej narys Szańca Mewiego usypanego przez Francuzów. Kolejny plan, z 1835, pokazuje co pozostało po po powodzi w 1829 r. I ostatni, z 1891 r. - tu już dość dokładnie widać lokalizację tego, co przetrwało do dziś.

fazi - 2009-03-09, 10:19

Remington napisał/a:
Zwróciły uwagę bardzo dobrze zachowane stanowiska artyleryjskie.

Jedno z nich

fazi - 2009-03-09, 10:57

A tak przy okazji, czy tu był most zwodzony? Te otwory wyglądają jak gdyby przechodził przez nie łańcuch
PS na edycję postu za późno, minęło 10 min.

Pumeks - 2009-03-09, 11:39

fazi napisał/a:
A tak przy okazji, czy tu był most zwodzony? Te otwory wyglądają jak gdyby przechodził przez nie łańcuch

Myślę, że był - można się go dopatrzyć na mapce z 1891 r. wklejonej powyżej.

Grün - 2009-03-09, 12:42

Z całą pewnością był. Wszystko wskazuje na to, że nawet nad mokrą fosą.
exchraiser - 2009-03-10, 09:57

Witam wszystkich forumowiczów,

dla zainteresowanych współczesnymi fotkami Mewiego Szańca podaję namiar na stronę, gdzie znajdziecie sporo ciekawych i nie do znalezienia chyba gdzie indziej na necie szczegółów - mam nadzieję, że zaznajomienie się z nimi będzie dla Was owocne ;-)

http://www.eksploracja.pl...=1154&view=next

Pumeks - 2009-03-10, 13:22


Jeszcze zdjęcie tużpowojenne, z wątku "Dawnogdańskie zagadki".

lestat - 2009-04-01, 14:33

Mewi Szaniec sobota 29.03.2009
Arkady - 2009-05-17, 15:50

Wnętrze redity.
Arkady - 2011-11-05, 16:15

Odgrzewając temat:
Jeżeli ktoś nie zwiedzał jeszcze dokładnie Mewiego Szańca to obecnie większość terenu jest ogólnodostępna. Można wejść do redity, schronów amunicyjnych i jednego trawersu. Zachęcam do myszkowania, bo mnóstwo tam zakamarków, a niektóre wejścia są bardzo niepozorne (i niestety mało zachęcające - ale warto). Szczególnie polecam reditę - chyba jeden z nielicznych przykładów tak dobrze zachowanej konstrukcji w Polsce.
To oczywiście jednocześnie dobra i zła wiadomość. Po tym jak upadła koncepcja włączenia tego obiektu w Muzeum na Westerplatte jego przyszłość stoi pod znakiem zapytania. W otwartej części widać już ślady złodziejskich działań "odzyskiwaczy". Największą stratą są ukradzione oryginalne drzwi stalowe z jednego z trawersów, a krata forteczna też widać jest atakowana...

villaoliva - 2012-08-03, 22:26

Chodzą plotki, że port złożył wniosek o skreślenie szańca z listy zabytków.
fritzek - 2012-08-05, 17:44

villaoliva napisał/a:
Chodzą plotki, że port złożył wniosek o skreślenie szańca z listy zabytków.

A Szaniec jest/był wpisany do rejestru? Ja nie kojarzę takiego faktu, spis przejrzałam i nie widzę w nim rzeczonego obiektu :hmm:

villaoliva - 2012-08-06, 19:11

Dziwne, że go nie ma. Taki obiekt?
fritzek - 2012-08-06, 23:04

villaoliva napisał/a:
Dziwne, że go nie ma. Taki obiekt?

Ja z ciekawości i dla odświeżenia pamięci zajrzałam na swojego bloga. Byliśmy wtedy razem na Szańcu, zaczęliśmy się interesować jego losem. I to, że miał on zostać wpisany do rejestru nie zostało przecież wyssane z palca. Takie informacje uzyskaliśmy u źródła. (2008 r.)

Federico - 2012-08-10, 22:41

To, że obiekt ma zostać wpisany do rejestru potwierdził rzecznik WOUZ. Wystarczy zerknąć do "DB"

http://gdansk.naszemiasto...iec-w,id,t.html

Inna sprawa, że bardzo długo trwa procedura. Wcale bym się nie zdziwił, gdyby okazało się, że do tej pory WUOZ nie przeprowadził inwentaryzacji obiektu :-/

Arkady - 2012-09-24, 19:41

Inwentaryzacja Szańca jest w WUOZ - była zrobiona kiedy jeszcze były plany powstania Muzeum na Westerplatte, więc brak dokumentacji nie powinien być przeszkodą.
villaoliva - 2013-11-21, 16:30

Dobre wieści dotyczące szańca od Marcina Tymińskiego, rzecznika WUOZ.

Cytat:
Prawie 25 000 zł kosztowało zabezpieczenie Mewiego Szańca, reliktów pruskiej fortyfikacji na Półwyspie Westerplatte. Prace przeprowadził Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Gdańsku. Teraz obiekt jest kompleksowo zabezpieczony przed dostępem osób niepowołanych.

Mewi Szaniec mimo iż nie jest wpisany do rejestru zabytków woj. pomorskiego znajdował się w tzw. trwałym zarządzie WUOZ w Gdańsku. Trafił tam w wyniku działań rewitalizacyjnych jakie urząd prowadził na terenie dawnego pola bitwy na Westerplatte. Obecnie Wojewoda Pomorski zgodził się na „zdjęcie” trwałego zarządu WUOZ nad obiektem i przekazanie go Miastu Gdańsk.

Ze środków pochodzących z rezerwy finansowej Wojewody Pomorskiego, Pomorski Wojewódzki Konserwator Zabytków w Gdańsku przeprowadził prace zabezpieczające cały obiekt. Kosztem ok. 25 000 zł zamurowano wszystkie wyrwy i otwory w obiekcie, a cały teren ogrodzono i odpowiednio zabezpieczono przed dostępem osób niepowołanych. Prace się już zakończyły, ich odbiór nastąpił 20 listopada 2013 roku.


Mewi Szaniec zbudowali Prusacy w latach 1844-1846 oraz 1874-1876 na miejscu wcześniejszego (niezachowanego) obiektu z epoki napoleońskiej. Szaniec znajduje się na terenie portu gdańskiego u nasady Półwyspu Westerplatte, przy Zakręcie Pięciu Gwizdków, na północ od Twierdzy Wisłoujście.

Podczas walk na Westerplatte w dniach 1-7 września 1939 roku z rejonu Szańca Mewiego wychodziły niemieckie natarcia w kierunku polskiej Wojskowej Składnicy Tranzytowej. Po kapitulacji, szaniec stał się pierwszym tymczasowym obozem jenieckim wziętych do niewoli żołnierzy polskich.

Kuba - 2013-11-22, 19:17

Jakie to polskie , zamurować drzwi i okna , sposób na wszystko ,
właściwie to się niczym nie różni od budynków przeznaczonych do
rozbiórki , ten sam klimat , brakuje tylko tabliczki "do wyburzenia".

Brawo , konserwa śpi spokojnie , dziennikarze nie będą truć 4 liter ,
można spokojnie snuć plany budowy wieżowców w centrum miasta.

slowik45 - 2013-11-25, 18:37

25000,- te parę cegieł :szczena:
Ponury - 2016-01-30, 19:19

W związku z nowym muzeum i CWR może jest jakaś szansa dla Mewiego Szańca? :brawo:
villaoliva - 2016-01-30, 19:51

Chyba za daleko.
villaoliva - 2016-06-02, 22:46

W końcu!

Mewi Szaniec wpisany do rejestru zabytków.

WUOZ: Mewi Szaniec to dzieło fortyfikacyjne mające bronić ujścia Wisły. Pierwsze, ziemne fortyfikacje w tym miejscu, niedaleko Twierdzy Wisłoujście zbudowali w 1809 r. żołnierze francuscy. Dodatkowo rozbudowano je i wzmocniono po 1818 r. Od roku 1844 fortyfikacje systematycznie rozbudowywali Prusacy i to im zawdzięczany obecny wygląd całego zespołu budowli.

Mewi Szaniec mimo różnych przekształceń przetrwał do naszych czasów. Jego zespół składa się z trzech odrębnych przestrzennie części. Z pierwszego okresu budowy szańca (1844- 1846) pochodzi Redita, mur z bramą oraz prochownia zachodnia. Z lat 1870-1871 pochodzi remiza artyleryjska w pobliżu bramy, a lat 1874-1876 – bateria artylerii nadbrzeżnej, oraz schrony i trzy stanowiska armatnie.

– Zespół fortyfikacji Mewi Szaniec to obiekt niezwykle wartościowy pod względem historycznym – mówi Dariusz Chmielewski, PWKZ. – To jedyny w Gdańsku obiekt nadbrzeżnej fortyfikacji pruskiej z pierwszej połowy XIX wieku. Relikty pruskiego fortu przetrwały w miarę dobrym stanie, a zabytkowe obiekty budowlane zachowały oryginalną bryłę, kompozycję elewacji oraz układ wnętrz. Wysoka wartość historyczna Mewiego Szańca związana jest również związana jest również z wydarzeniami z września 1939 roku. Mewi Szaniec był pierwszym miejscem internowania obrońców Wojskowej Składnicy Tranzytowej na Westerplatte, w jego okolicach podpisano również kapitulację WST.

Obecnie Mewi Szaniec znajduje się w trwałym zarządzie Urzędu Morskiego w Gdyni. Wcześniej, w 2013 roku Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków ze środków własnych zabezpieczył obiekt przed dewastacją.

Ponury - 2016-06-11, 13:46

No i co dalej? Znowu zamurują?

Powered by phpBB modified by Przemo © 2003 phpBB Group